Informacje - szczegóły

«  Dodaj Informację

Antropologia (18) | Archeologia (530) | Astronomia (548) | Biologia (183) | Biotechnologia (38) | Chemia (90) | Ciekawostki (1812) | Ekologia (483) | Ekonomia i Biznes (351) | Etnologia (24) | Filozofia (33) | Fizyka (114) | Fundusze, granty, stypendia (146) | Genetyka (140) | Geografia (49) | Geologia (58) | Gimnazjum (25) | Historia (770) | Historia sztuki (104) | Imprezy kulturalne (382) | Informatyka (329) | Inne (507) | Językoznawstwo i filologie (83) | Konferencje i imprezy naukowe (519) | Konkursy (385) | Kształcenie zintegrowane (11) | Liceum / Technikum (118) | Literatura (76) | Ludzie nauki (268) | Matematyka (43) | Medycyna (1494) | Miasta i regiony (44) | Muzyka (39) | News bulletin - English (671) | Paleontologia (50) | Prawo (116) | Przyroda (425) | Psychologia (256) | Religie (76) | Rozrywka (59) | Socjologia (347) | Sport (68) | Studia wyższe (198) | Szkoła podstawowa IV-VI (15) | Sztuka (13) | Świat (1231) | Targi (55) | Technika i technologie (504) | Turystyka (20) | Uczelnie wyższe (541) | Unia Europejska (82) | Współpraca naukowa (43) | Wszystkie etapy szkolne (154) | Wychowanie przedszkolne (19) | Z życia szkoły (38) | Żywienie (136)

120. rocznica urodzin filozofa prof. Tadeusza Kotarbińskiego
2006-04-02 10:52:21

"Nie ma w polskiej filozofii nikogo, kto nie czułby się częściowo spadkobiercą filozoficznym prof. Tadeusza Kotarbińskiego" - uważa dr Arkadiusz Gut, filozof z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. 31 marca przypada 120. rocznica urodzin Tadeusza Kotarbińskiego, jednego z czołowych polskich filozofów - etyka, logika, ontologa i współtwórcy prakseologii.
ETYKA, REIZM I PRAKSEOLOGIA

W opinii lubelskiego filozofa, Kotarbiński, obok prof. Kazimierza Twardowskiego (twórcy Szkoły Lwowsko-Warszawskiej), miał wyjątkowo ważny wpływ na kształt polskiej filozofii. "Kotarbiński twórczo rozwijał myśl filozoficzną zapoczątkowaną przez Kazmierza Twardowskiego, a jego wyjątkowym wkładem w światową filozofię jest opracowanie tzw. etyki niezależnej, reizmu w wersji semantycznej i ontologicznej oraz prakseologii" - tłumaczy dr Gut.

"Na jego postawę jako człowieka i naukowca miały wpływ trzy czynniki: dom rodzinny, w którym kształtowały się jego szerokie zainteresowania humanistyczne, postawa obywatelska i edukacja humanistyczna - przede wszystkim filozoficzna, którą wyniósł ze szkoły lwowsko-warszawskiej, zwłaszcza od nauczyciela polskich filozofów, prof. Kazimierza Twardowskiego" - mówi dr Gut.

"Prof. Kotarbiński uważał, że filozofia nie jest światopoglądem, ale pewnym typem nauki. W filozofii muszą się zawierać pewne twierdzenia, które są uzasadnione i intersubiektywnie dostępne" - podkreśla dr Gut. Jak przypomina, Kotarbiński podkreślał, że w filozofii trzeba zająć postawę krytyczną, czyli uciekać od dogmatyzmu, nieusprawiedliwionych założeń społecznych i światopoglądowych.

Było to zupełnie nowe postrzeganie filozofii na polskim gruncie, traktujące ją jako naukę autonomiczną. Kotarbiński znany jest przede wszystkim jednak jako twórca etyki niezależnej, reizmu i współtwórca prakseologii.

ETYKA - NIEZALEŻNA OD WIARY I POGLĄDÓW

Gut wyjaśnia, że Kotarbiński chciał stworzyć etykę będącą pewnym systemem postępowania moralnego, niezależną od wyznawanego światopoglądu, wiary i układów politycznych.

"Uważał, że normy etyczne trzeba uzasadniać nie w oparciu o zastany system wartości (np. religijnych lub społecznych), ale uzasadnieniem dla postępowania powinna być próba odczytania tego, co nam mówi sumienie" - mówi Arkadiusz Gut.

"To propagowane przez Kotarbińskiego nieuleganie naciskom z zewnątrz i szukanie własnej właściwej postawy moralnej, wypływającej z postawy wewnętrznej człowieka, wpłynęły na to, że Kotarbiński, który choć deklarował się jako ateista, był niewygodny dla marksistów" - tłumaczy Gut.

PRAKSEOLOGIA - DZIAŁANIE SKUTECZNE

Drugim ważnym osiągnięciem prof. Kotarbińskiego był jego wkład w pojęcie prakseologii, czyli nauki o skutecznym działaniu.

"Kotarbiński zdawał sobie sprawę z tego, że obok oceny moralnej czyny podlegają także ocenom w aspekcie ich praktyczności. Uważał, że trzeba stworzyć naukę, która nie będzie mylona z etyką - naukę odnoszącą się do ocen, jakim podlegają nasze czyny w aspekcie skuteczności. To była nowość" - tłumaczy dr Gut.

Jak zaznacza, najważniejsze jest to, że mówiąc o prakseologii nie mówimy o ocenie moralnej, ale o ocenie skutecznego działania.

"Ocena moralna nie może podlegać stopniowaniu. Postępowanie nie może być trochę dobre i trochę złe, ale skuteczność działania stopniowaniu może podlegać; postępowanie może być np. bardziej lub mniej operatywne lub dokładne" - mówi filozof.

REIZM - ISTNIEJĄ TYLKO KONKRETY

Wkładem prof. Kotarbińskiego w polską i światową filozofię jest także wprowadzenie pojęcia reizmu czyli konkretyzmu. Jak tłumaczy Arkadiusz Gut, reizm powstał w wyniku wątpliwości co do istnienia przedmiotów idealnych, które nie są konkretami.

"Zwieńczeniem jego rozważań była wizja człowieka działającego w sposób odważny, prawy, i szlachetny, a jednocześnie skuteczny, który nie rezygnuje ze swojej autonomii nawet wtedy, gdy społeczeństwo wymusza na nim jakoś rodzaj postepowania komformistycznego" - podkreśla lubelski filozof.

* * *

Prof. Tadeusz Kotarbiński urodził się 31 marca 1886 roku w Warszawie. Studiował filozofię na uniwersytecie we Lwowie. Był profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, rektorem Uniwersytetu Łódzkiego w latach 1945-1949. W latach 1957-1962 kierował Polską Akademią Nauk. Zmarł 3 października 1981 roku.

Kotarbiński to autor licznych publikacji naukowych. Napisał m.in.: "Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk (1929), "Traktat o dobrej robocie" (1955), "Sprawność i błąd" (1956), "Wykłady z dziejów logiki" (1957) i "Medytacje o życiu godziwym" (1966).

PAP - Nauka w Polsce, Bogusława Szumiec-Presch

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukasz skorzystaj z poniższej wyszukiwarki.

Web www.eduskrypt.pl