Wywiad z prezesem Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Gier i łamigłówek SFINKS Jackiem Szczapem na temat fenomenu sudoku, treningu i szans reprezentacji Polski na Mistrzostwach Świata w Czechach.

Kiedy pojawiło się po raz pierwszy sudoku ? Kiedy pojawiło się w Polsce?

Współczesne sudoku po raz pierwszy pojawiło się w  1979 roku amerykańskim piśmie Dell Magazine pod mało zachęcającą nazwą „Number Place”. Jego autorem był emerytowany 74 letni architekt – Howard Garns.
W Polsce sudoku po raz pierwszy pojawiło się 28 grudnia 1996 roku – prawie dokładnie 8 lat przed wybuchem gorączki sudoku, wtedy to w artykule o japońskich łamigłówkach opublikowano dwa zadania sudoku  - pod nazwą „Od 1 do 9”. 

Jakie są zasady sudoku?

Diagram sudoku to kwadrat o wymiarach 9 x 9. Zawiera 81 pól.  Podzielony jest na 9 mniejszych obszarów 3 x  3 zaznaczonych grubszą linią.. W niektórych polach są już wpisane cyfry. Aby prawidłowo rozwiązać sudoku należy w każde z pustych pól wpisać po jednej cyfrze od 1 do 9, w ten sposób, aby w  każdym z poziomych i pionowych rzędów zawierających po dziewięć pól, oraz w każdym z obszarów 3 x 3 występowały wszystkie cyfry (żadna nie może się powtarzać).

Skąd wziął się fenomen sudoku ?

Wszystko przez  pasje Wayne Golda – sędziego z Hong Kongu. Zamiast pracować w sądownictwie, tak jak mógł – aż do 2010 roku – zdecydował się przejść na wcześniejszą emeryturę w 1996 roku, w wieku 51 lat, po to tylko aby móc się poświęcić swoim pasjom – łamigłówkom i programowaniu. Rok później  w czasie pobytu w Japonii natknął się na książkę z sudoku. Następne kilka lat poświęcił na studiowanie tajemnic sudoku i pisanie programu do rozwiązywania i układania sudoku. W 2004 roku zaproponował angielskiej gazecie The Times publikacje swoich sudoku. Gazeta zgodziła się i 12 listopada 2004 roku w niedzielnym wydaniu The Times ukazała się łamigłówka pod nazwą Su Doku. I zaczęło się. Sudoku zdobyło natychmiast ogromną popularność i w połowie 2005 roku nie było już praktycznie kraju, w którym choćby jedna gazeta nie publikowała tej łamigłówki. W Polsce ten szał zapoczątkował jeden z tygodników publikując 15 czerwca 2005 roku dodatek z zadaniami sudoku.

Z jakimi innymi grami logicznymi można porównać sudoku ?

Sudoku nie jest grą – jest łamigłówką, choć istnieją i próby kreowania gier na bazie sudoku. Patrząc szeroko – istnieje wiele łamigłówek, w których zgodnie z pewnymi regułami  musimy wypełnić diagram liczbami, czy symbolami. Do najpopularniejszych należą okręty, kakuro czy też popularny saper. Jednak żadna z tych mniej lub bardziej znanych łamigłówek nie zdobyła nigdy takiej popularności jak sudoku.

Skąd pomysł na Mistrzostwa Polski w sudoku?
W październiku 2006 roku nasze stowarzyszenie - SFINKS - została przedstawicielem Polski w World Puzzle Federation – ogólnoświatowej organizacji zrzeszającej przedstawicieli blisko 40 krajów świata.  Z tego tytułu ciąży na nas obowiązek  wyłaniania reprezentacji na mistrzostwa świata w rozwiązywaniu łamigłówek i na mistrzostwa świata w sudoku.

Jak ocenia Pan poziom Mistrzostw ?

Mistrzostwa rozegrano 3 marca br. w Internecie  w dwóch językach – polskim i angielskim (www.sfinks.org.pl/sudoku.php). Wygrał Jan Mrozowski - student I-go roku matematyki stosowanej na AGH w Krakowie.
Wystartowało w sumie 213 osób z 22 krajów. Najwięcej oczywiście z Polski (122 osoby), następnie z Indii (27 osób) i z Niemiec (13 osób).
Zadania nie były najtrudniejsze – chcieliśmy aby zawody mogły cieszyć nie tylko najlepszych zawodników.. Prawidłowo wszystkie zadania rozwiązało 120 osób. Tak więc o  kolejności miejsc decydowała szybkość rozwiązywania zadań.
Wystartowało wielu zawodników ze światowej czołówki. – wśród nich aktualna mistrzyni świata – Jana Tylowa z Czech – która zajęła 12 miejsce.
W sumie zarówno pod względem organizacyjnym jak i sportowym oceniamy mistrzostwa jako imprezę bardzo udaną.

Który region Polski był najsilniej reprezentowany?
Najwięcej osób stratowało z dużych miast – z Warszawy, Krakowa, Łodzi , Poznania Wrocławia i Gdańska.

Zadania na Mistrzostwach są różnego typu? Czym różnią się poszczególne odmiany sudoku i które są najciekawsze? Czy jest jakaś ewolucja zasad i trendów?

Istnieje wiele odmian sudoku. Nie sposób ich wymienić. Oczywiście zawsze obowiązują podstawowe zasady o których już wspomniałem, które uzupełniane są różnymi dodatkowymi warunkami. Np. może być inna wielkość diagramu. lub również na przekątnych diagramu musi być 9 różnych cyfr, albo kratki  takimi samymi cyframi nie mogą stykać się rogami itd, itp. Zasady nie zmieniają się. Powstają coraz to nowe odmiany sudoku – ale jakiś generalych trendów nie widać.

Czy sudoku rozwija zdolność logicznego myślenia

Jak najbardziej.

Drugie miejsce w mistrzostwach zdobył Hindus. Czy sudoku jest popularne w Indiach ?

Indie były najliczniej reprezentowany w naszych mistrzostwach. Sudoku staje się coraz bardziej popularne. Ponieważ liczba studentów w Indiach sięga milonów a Indie które mają głębokie tradycje matematyczne i słyną również ze znakomitych programistów, więc można spodziewać się że w ciągu kilku lat na trwałe zadomowią się w światowej czołówce sudoku.
 

Sześciu reprezentantów wyjedzie do Czech walczyć o Mistrzostwo Świata, jak ocenia Pan ich szanse?

Myślę, że mamy realne szanse iż jeden lub dwóch naszych zawodników uplasuje się w pierwszej dziesiątce. Drużynowo – byłbym zachwycony miejscem w pierwszej szóstce.

Jak reprezentanci będą przygotowywać się do Mistrzostw Świata?

Przede wszystkim będą rozwiązywać sudoku z różnych mistrzostw, których sporo się organizuje na świecie. Będą również zagłębiać się w teorię rozwiązywania sudoku. jednak najważniejsze jest rozwiązywać rozwiązywać i jeszcze raz rozwiązywać. Jak najwięcej zadań, jak najtrudniejsze, jak najszybciej. Nasi reprezentanci będą trenować w każdym miejscu i o każdej porze dzięki kalkulatorom graficznym, które otrzymaliśmy od sponsora, na których... można rozwiązywać  Sudoku.

Informacje dodatkowe:

Jacek Sczap - prezes Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Gier i łamigłówek SFINKS. Organizator wielu imprez i zawodów łamigłówkowych od 1991 roku. Przedstawiciel Polski w World Puzzle Federation.

On Board Public Relations Sp. z o. o.

 góra strony