Rodzic | Uczeń | Student | Nauczyciel | Naukowiec | Autor

Informacje - szczegóły

«  Dodaj Informację

Antropologia (42) | Archeologia (766) | Astronomia (771) | Biologia (235) | Biotechnologia (49) | Chemia (137) | Ciekawostki (2187) | Ekologia (532) | Ekonomia i Biznes (552) | Etnologia (31) | Filozofia (42) | Fizyka (158) | Fundusze, granty, stypendia (188) | Genetyka (206) | Geografia (71) | Geologia (72) | Gimnazjum (26) | Historia (934) | Historia sztuki (113) | Imprezy kulturalne (446) | Informatyka (400) | Inne (525) | Językoznawstwo i filologie (97) | Konferencje i imprezy naukowe (763) | Konkursy (573) | Kształcenie zintegrowane (14) | Liceum / Technikum (128) | Literatura (84) | Ludzie nauki (378) | Matematyka (61) | Medycyna (2015) | Miasta i regiony (65) | Muzyka (41) | News bulletin - English (709) | Paleontologia (77) | Prawo (119) | Przyroda (535) | Psychologia (333) | Religie (90) | Rozrywka (62) | Socjologia (398) | Sport (74) | Studia wyższe (239) | Szkoła podstawowa IV-VI (15) | Sztuka (12) | Świat (1406) | Targi (80) | Technika i technologie (598) | Turystyka (38) | Uczelnie wyższe (710) | Unia Europejska (99) | Współpraca naukowa (95) | Wszystkie etapy szkolne (159) | Wychowanie przedszkolne (20) | Z życia szkoły (40) | Żywienie (159)

  

Nobel 2008 w fizyce za badania nad złamaniem symetrii
2008-10-08 11:05:51

Tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki podzielono pomiędzy Amerykanina japońskiego pochodzenia Yoichiro Nambu oraz Makoto Kobayasiego i Toshihidę Maskawa z Japonii. Prace laureatów dotyczą budowy materii i całego Wszechświata. Nagroda wynosi 10 mln koron szwedzkich (ok. 3,5 mln zł).

W roku 1960 Yoichiro Nambu sformułował matematyczny opis spontanicznego złamania symetrii w fizyce cząstek elementarnych. Teorie Nambu okazały się niezwykle użyteczne w tworzeniu Modelu Standardowego, który opisuje zachowanie najmniejszych cząstek materii.


Amerykański naukowiec japońskiego pochodzenia z uniwersytetu w Chicago, 87-letni Yoichiro Nambu(P), który został jednym z trzech laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, przyjmuje gratulacje od rektora uniwersytetu Chicago Roberta Zimmera (L) podczas konferencji prasowej 7 bm. na tym uniwersytecie.

Jak mówił w rozmowie z PAP prof. Zbigniew Jacyna-Onyszkiewicz, kierownik Zakładu Fizyki Kwantowej Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM), teorie Nambu przybliżyły fizyków do rozwiązania zagadki od czego zależy masa poszczególnych cząstek elementarnych.

"Zjawisko łamania symetrii występuje w wielu działach fizyki, ale szczególne znaczenie ma w teorii cząstek elementarnych. Mechanizm, o którym mowa, prowadzi m.in. do tego, że cząstki, które pierwotnie nie mają masy, masę tę uzyskują. Jako przykład mogę podać, że kiedy Wszechświat był jeszcze bardzo młody i panowały w nim bardzo wysokie temperatury, wszystkie cząstki miały masę zerową. I dopiero, gdy zaczęło się ochładzać, niektóre z nich zdobywały masę. Następowało to właśnie w mechanizmie łamania symetrii" - tłumaczył prof. Jacyna-Onyszkiewicz. Według profesora, nagrodzone Noblem odkrycie jest jednym z najważniejszych elementów fizyki teoretycznej.

Naukowcy, którzy pracowali z Yoichiro Nambu nazywają go wizjonerem, wyprzedzającym swoją epokę. Fizyk Bruno Zumino z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, cytowany przez magazyn "Scientific American" (luty 1995 r.), tak opisywał swoje kontakty z noblistą: "Wydawało mi się, że jeśli zrozumiem to, nad czym aktualnie rozmyśla Nambu, będę 10 lat do przodu. Więc prowadziłem z nim długie rozmowy. Ale zanim zrozumiałem co powiedział mijało 10 lat".

Z kolei Makoto Kobayashi i Toshihide Maskawa wykazali w latach 70., że Model Standardowy trzeba rozszerzyć, wprowadzając trzecią rodzinę kwarków. Istnienie tych kwarków udowodniono w ostatnich latach - dzięki niezależnym eksperymentom przeprowadzonym w detektorach BaBar (Stanford, USA) oraz Belle(Tsukuba, Japonia).


Makoto Kobayashi jeden z trzech tegorocznych laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki.

Jak tłumaczył prof. Jan Królikowski z Uniwersytetu Warszawskiego, w czasie gdy Kobayashi i Maskawa prowadzili swoje badania, wiedziano jedynie o trzech kwarkach, dwóch z pierwszej rodziny i kwarku dziwnym z rodziny drugiej. W takim świecie nie można było znaleźć miejsca na wyjaśnienie obserwowanego łamania symetrii CP w słabych rozpadach cząstek zawierających kwarki - neutralnych mezonów K. Japończycy postulowali natomiast istnienie trzeciej rodziny. Łamanie symetrii CP było w takim świecie możliwe.

Fizyk z Akademii Górniczo Hutniczej w Krakowie prof. Bogdan Muryn wyjaśnia, że symetria CP to zjawisko polegające na zamianie cząstki na antycząstkę (lub odwrotnie) oraz na odbiciu danego procesu, np. rozpadu w zwierciadle. Procesy fizyczne występujące w słabych oddziaływaniach "powinny być niezmiennicze względem takich dwóch operacji".

Dotychczasowe doświadczenia dowiodły, że symetria CP nie zawsze jest zachowana. Czasem efekt końcowy zamiany tożsamości nie jest symetryczny wobec stanu początkowego. "Nie wiadomo jeszcze w jakim stopniu symetria ta jest złamana. Mają to wyjaśnić eksperymenty w LHC" - zaznaczył Muryn.

Jak dodał, niektórzy wiążą ze stopniem złamania symetrii CP nadzieje na wyjaśnienie zagadki dysproporcji między materią a antymaterią we Wszechświecie.

Wcześniej szwedzki dziennik "Dagens Nyheter" spekulował, że jednym z głównych kandydatów do nagrody są odkrywcy pierwszych planet pozasłonecznych - polski astronom Aleksander Wolszczan, wspólnie z dwoma Szwajcarami Michelem Mayorem i Didierem Quelozem.

PAP - Nauka w Polsce, Urszula Rybicka

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukasz skorzystaj z poniższej wyszukiwarki.

Web www.eduskrypt.pl

 
 

« Wizyta Studyjna w By...« Marzenia« Praca dla Glottodyda...« dziecko starsze w gr...« o europejskości« Praca licencjacka« Projekt przyrodniczy