Nowości wydawnicze - szczegóły

«  Dodaj Informację

Astronomia (2) | Biografie (1) | Etnologia (2) | Farmacja (1) | Gimnazjum (2) | Historia (13) | Języki obce (3) | Kształcenie zintegrowane | Liceum/Technikum (1) | Literatura (10) | Muzyka (3) | Nauki ekonomiczne (1) | Nauki humanistyczne i społeczne (58) | Nauki przyrodnicze i medyczne (14) | Nauki ścisłe i techniczne (4) | Pedagogika (10) | Psychologia (1) | Socjologia (2) | Szkoła podstawowa (4) | Wychowanie przedszkolne (4)

Nowe wydanie książki Bartoszewskiego o ratowaniu polskich Żydów
2007-05-15 10:34:08

Po niemal 40 latach od ostatniego wydania, wznowiono książkę Władysława Bartoszewskiego "Ten jest z ojczyzny mojej", o ratowaniu Żydów przez Polaków podczas okupacji hitlerowskiej. "Gdybym dziś przygotowywał ten tom nie zmieniłbym wiele" - powiedział Bartoszewski podczas promocji książki w Warszawie.

Tom "Ten jest z ojczyzny mojej" zawiera relacje i dokumenty ukazujące pomoc udzielaną ludności żydowskiej podczas okupacji niemieckiej. Autorzy - Władysław Bartoszewski i jego asystentka przy tej pracy Zofia Lewinówna - zgromadzili ponad 200 relacji, głównie ocalałych Żydów, ale też Polaków, którzy ich ratowali. "Wartość tej ksiązki polega także na tym, że w latach 60. żyli ludzie, którzy byli uczestnikami tamtych wydarzeń, byli na tyle młodzi żeby przypomnieć sobie fakty, nazwiska. Teraz to już niemożliwe" - mówił Bartoszewski.

W marcu 1967 roku (choć na książce wydrukowano datę 1966) wydawnictwo Znak opublikowało książkę "Ten jest z ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945". "Pierwszy w naszej literaturze niemal pełny obraz polskiej akcji pomocy Żydom, a pośrednio opis tragicznego losu ludności żydowskiej pod okupacją hitlerowską" - tak pisał o książce Jerzy Turowicz. "Tygodnik Powszechny", którym Turowicz kierował, zaangażował się wówczas w gromadzenie opublikowanych relacji.

Książka rozeszła się błyskawicznie. Ukazała się w wyjątkowym momencie - niedługo potem wybuchła w Izraelu wojna, zwana sześciodniową. Jednym z jej skutków była fala antyżydowskich ataków ze strony ówczesnego komunistycznego rządu polskiego. Antysemicka nagonka doprowadziła w roku 1968 do masowych wyjazdów polskich Żydów za granicę.

W tej atmosferze, pod koniec 1969 roku, ukazało się drugie wydanie książki, rozszerzone miedzy innymi o relacje pochodzące z polskiej emigracji m.in. tu właśnie po raz pierwszy znalazła się opowieść Jana Karskiego o jego misji poinformowania państw zachodnich o losie polskich Żydów. Dziesięciotysięczny nakład znów rozszedł się błyskawicznie i od tego czasu dostępny był tylko w antykwariatach. "Dostawałem wiele listów m.in. z USA z prośba o udostępnienie tej książki. Przez te lata udało się znaleźć dwa egzemplarze w warszawskich antykwariatach" - wspominał Bartoszewski.

Obecna edycja przygotowana została w oparciu o drugie wydanie książki. Do tomu dołączono aktualną przedmową Bartoszewskiego oraz rozmowę, jaka przeprowadził z nim Marian Turski, prezes Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w grudniu 2004 roku. Zamieszczono też najważniejsze recenzje, które ukazały się w prasie po publikacji w latach 60. m.in. autorstwa Stefana Kisielewskiego i Daniela Passenta. "Publikacja nie została uaktualniona ani poprawiona. Dokumentów się nie poprawia" - podkreślił Turski podczas promocji książki.

"Gdybym dziś przygotowywał te książkę nie zmieniłbym wiele. Może we wstępnym szkicu odnotowałbym postęp wiedzy historycznej w ciągu minionych 40 lat. Może bym więcej napisał o trudnościach, na jakie napotykali ze strony współrodaków Polacy organizujący pomoc dla Żydów. Mógłbym też napisać o własnych doświadczeniach" - mówił Bartoszewski.

Tytuł tomu jest cytatem z wiersza Antoniego Słonimskiego. "Ten jest z ojczyzny mojej, kto - gdy przychodzi chwila próby - identyfikuje się z ofiarami. Jest to przesłanie: człowiek, który w warunkach ekstremalnych identyfikuje się z ofiarami, ten właśnie człowiek zasługuje na uwagę, na uwiecznienie" - mówił Bartoszewski.

Tom "Ten jest z ojczyzny mojej" opublikowało wydawnictwo Świat Książki.

PAP - Nauka w Polsce, Agata Szwedowicz