Informacje - szczegóły

«  Dodaj Informację

Antropologia (15) | Archeologia (488) | Astronomia (512) | Biologia (156) | Biotechnologia (37) | Chemia (79) | Ciekawostki (1700) | Ekologia (462) | Ekonomia i Biznes (314) | Etnologia (20) | Filozofia (28) | Fizyka (91) | Fundusze, granty, stypendia (134) | Genetyka (127) | Geografia (46) | Geologia (53) | Gimnazjum (22) | Historia (697) | Historia sztuki (102) | Imprezy kulturalne (346) | Informatyka (303) | Inne (489) | Językoznawstwo i filologie (79) | Konferencje i imprezy naukowe (476) | Konkursy (351) | Kształcenie zintegrowane (8) | Liceum / Technikum (113) | Literatura (75) | Ludzie nauki (245) | Matematyka (36) | Medycyna (1370) | Miasta i regiony (30) | Muzyka (35) | News bulletin - English (627) | Paleontologia (40) | Prawo (110) | Przyroda (394) | Psychologia (220) | Religie (70) | Rozrywka (55) | Socjologia (314) | Sport (48) | Studia wyższe (179) | Szkoła podstawowa IV-VI (14) | Sztuka (12) | Świat (1169) | Targi (52) | Technika i technologie (486) | Turystyka (11) | Uczelnie wyższe (508) | Unia Europejska (79) | Współpraca naukowa (30) | Wszystkie etapy szkolne (151) | Wychowanie przedszkolne (18) | Z życia szkoły (35) | Żywienie (128)

Polimery wokół nas
2008-03-28 08:06:17

"Polimery towarzyszą ludzkości od samego początku. Wystarczy powiedzieć, że najpotężniejsze komputery, czyli nasze mózgi, są tworami polimerowymi, ponieważ zbudowane są głównie z naturalnego polimeru, jakim jest białko" - tak prezentuje przedmiot swoich naukowych zainteresowań dr Monika Basiura z Instytutu Inżynierii Tekstyliów i Materiałów Polimerowych Akademii Techniczno- Humanistycznej w Bielsku- Białej. Stypendystka Fundacji na rzecz Nauki Polskiej zajmuje się krystalizacją i topnieniem poliamidu 6 - związku z grupy znanej powszechnie jako nylony. Mówi o swojej pracy i o polskich barierach związanych z badaniami naukowymi.

POLIMERY SĄ WSZĘDZIE
Jak tłumaczy doktor, polimery to wielkocząsteczkowe związki składające się z dużej liczby mniejszych, powtarzających się ugrupowań atomowych, tzw. merów. Poza białkiem, które stanowi budulec m.in. skóry, włosów czy mięśni, również skrobia, celuloza i kauczuk naturalny są polimerami. Inną grupę stanowią tworzywa sztuczne, które oprócz polimerów syntetycznych, zawierają składniki dodatkowe, nadające im korzystniejsze właściwości użytkowe.

"Zastosowanie polimerów jest różnorodne: począwszy od zwykłych torebek foliowych, poprzez kleje, farby, włókna a skończywszy na częściach statków kosmicznych. Materiały polimerowe tak bardzo zdominowały nasz świat, że właściwie nie można go sobie bez nich wyobrazić" - mówi naukowiec.

Dr Basiura bada (re)krystalizację i topnienie poliamidu 6, który jest przedstawicielem jednej z najważniejszych grup polimerów, znanej powszechnie jako nylony. Jak wyjaśnia, są to badania podstawowe, prowadzone z myślą o poszerzeniu wiedzy na temat krystalizacji polimerów. Badaczka nastawia się również na to, że dadzą one podstawę do rozwiązywania już rozpoznanych problemów związanych na przykład z przetwórstwem poliamidów.

WYJAZDY POZWALAJĄ NAŁADOWAĆ AKUMULATORY

Dużą część swoich badań doktor prowadzi w zagranicznych ośrodkach naukowych. Jak porównuje pracę w Polsce i na świecie? "Jestem w kraju zbyt krótko, by móc w pełni ocenić różnice. Dla mnie +polską zmorą+ jest paraliżująca działania ustawa o zamówieniach publicznych" - mówi badaczka.

Jak wyjaśnia, zakup odczynników i sprzętu laboratoryjnego jest bardzo zbiurokratyzowany. Po uzyskaniu zgody dyrektora jednostki badawczej nie można zwyczajnie zamówić sprzętu. Najpierw trzeba złożyć "wniosek o uruchomienie procedury" i czekać na zgodę oraz podpisy dyrektora, kwestora, a w przypadku większej kwoty - rektora. Dopiero potem składa się zamówienie, na którym też muszą się znaleźć odpowiednie podpisy. "Sprawa się komplikuje, gdy zechcemy poczynić poważniejsze zakupy. Wówczas w grę wchodzi przetarg lub inne pochłaniające czas procedury" - zaznacza dr Basiura.

Naukowiec, wydając swoje pieniądze musi włożyć sporo wysiłku i czasu, aby przekonać administrację do zakupu wybranego przez siebie sprzętu, a i tak nie zawsze sam decyduje, gdzie i kiedy dany sprzęt kupić.

"Gdyby nie biurokracja, już mogłabym częściowo realizować swój projekt badawczy. Tymczasem wciąż czekam na dostarczenie zwykłych odczynników chemicznych" - stwierdza doktor.

W zagranicznych ośrodkach naukowych duże wrażenie zrobiła na polskiej badaczce kolegialność i równorzędność tamtejszego środowiska akademickiego.

"Miałam szczęście pracować z znanymi w świecie wysokiej klasy naukowcami, którzy okazali się być także wspaniałymi ludźmi, a nie +bufonami z tytułem+ czy też bez tytułu. Jednak z perspektywy prawie dwuletniego pobytu w kraju zaczynam się zastanawiać czy ta kolegialność, szczególnie w przypadku młodszych kolegów, nie wynika z braku zagrożenia, które wizytujący naukowiec mógłby stworzyć, gdyby zapragnął związać swoją naukową karierę z ośrodkiem goszczącym" - zastanawia się dr Basiura.

"Wyjazdy do zagranicznych ośrodków naukowych pozwalają mi w pewnym stopniu naładować akumulatory - poprzez intensywną pracę eksperymentalną oraz ożywione dyskusje na temat prowadzonych badań i nie tylko" - podsumowuje stypendystka programu "Powroty" Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

BADANIA W NANOSKALI

Tematem pracy doktorskiej Moniki Basiury były "Nieklasyczne Struktury Polietylenu Badane Techniką Małokątowego Rozpraszania Promieniowania Rentgenowskiego". Badaczka próbowała odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób makrocząsteczki polietylenu organizują się w skali od 1 do 100 nanometrów (1 nanometr jest miliardową częścią metra; dla porównania 1 kilometr ma się tak do 1 milimetra jak 1 milimetr do 1 nanometra) i jaki wpływ na organizację mają rozgałęzienia boczne łańcucha głównego oraz szybkość chłodzenia.

"Kiedy stop linowego polietylenu zostaje odpowiednio schłodzony, następuje jego krystalizacja. Powstają kryształy płytkowe, których wymiary poprzeczne są znacznie większe (nawet kilka mikrometrów) od ich grubości (średnio 10 nm)" - tłumaczy doktor. Jak wyjaśnia, kryształy te, zwane lamelami krystalicznymi, tworzą tzw. stosy lamelarne, w których oddzielone są od siebie warstwami nieuporządkowanego materiału.

Z kolei stosy lamelarne tworzą kuliste agregaty zwane sferolitami. Zaburzenie liniowej struktury polietylenu poprzez wprowadzenie na etapie syntezy krótkich rozgałęzień bocznych drastycznie wpływa na krystalizację. Im więcej rozgałęzień i im większa szybkość schładzania stopu polimeru, tym bardziej powstające krystality odbiegają od opisanych wyżej klasycznych struktur.

"Struktura łańcucha wraz z warunkami krystalizacji bezpośrednio wpływa na ilość, jakość i przestrzenne ułożenie powstających krystalitów" - ocenia autorka pracy. Wyjaśnia, że parametry te wpływają na własności fizyczne polimeru, a tym samym na jego potencjale zastosowanie. Jej zdaniem, do tego typu badań idealnie nadaje się technika małokątowego rozpraszania promieniowania rentgenowskiego, szczególnie z wykorzystanie promieniowania synchrotronowego, które umożliwia obserwacje rosnących struktur w czasie rzeczywistym.

PAP - Nauka w Polsce, Agnieszka Uczyńska

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukasz skorzystaj z poniższej wyszukiwarki.

Web www.eduskrypt.pl