Nowości wydawnicze - szczegóły

«  Dodaj Informację

Astronomia (3) | Biografie (1) | Etnologia (2) | Farmacja (1) | Gimnazjum (2) | Historia (15) | Języki obce (3) | Kształcenie zintegrowane | Liceum/Technikum (1) | Literatura (10) | Muzyka (3) | Nauki ekonomiczne (2) | Nauki humanistyczne i społeczne (60) | Nauki przyrodnicze i medyczne (14) | Nauki ścisłe i techniczne (4) | Pedagogika (15) | Psychologia (1) | Socjologia (2) | Szkoła podstawowa (4) | Wychowanie przedszkolne (4)

Polonus francuskim księciem
2006-06-21 13:41:41

"Prezentując maniery wytwornego pana, zachował cechy typowego polskiego szlachcica. Rubaszny i zamiłowany w figlach (w czym przypominał Jana III Sobieskiego), skłonny do przejadania się, zwłaszcza ulubionym melonem, zawołany fajczarz, nie żałujący sobie uciech pozamałżeńskich, a przy tym szczerze i głęboko religijny" – pisze o Stanisławie Leszczyńskim, polskim królu i księciu Lotaryngii, Hanna Widacka. W swojej książce "Z króla książę” autorka przedstawia bogatą kolekcję polskich i francuskich portretów tej niezwykle barwnej postaci.

"Z króla książę. Stanisław Leszczyński w grafice XVIII wieku ze zbiorów polskich i francuskich”- to pełny tytuł starannie wydanego przez Bibliotekę Narodową dzieła, zawierającego 130 rycin z opisem. Portrety Leszczyńskiego pochodzą blisko w połowie ze zbiorów Biblioteki Narodowej. Pozostałe grafiki są własnością innych polskich księgozbiorów, a także bibliotek w Paryżu i Nancy.

Długie i barwne życie Stanisława Leszczyńskiego mogłoby być podstawą historycznego romansu lub kostiumowego dramatu. Dwukrotny król Polski – w latach 1704-1709 oraz 1733-1736 – nie zdołał jednak utrzymać władzy. Przeciwnicy zmuszali do za każdym razem do opuszczenia kraju. Po ponownej utracie polskiego tronu osiadł we Francji, gdzie został dzięki swojemu zięciowi królowi Francji Ludwikowi XV dożywotnim władcą bogatego francuskiego księstwa Lotaryngii. Tam też, dobiegając niemal dziewięćdziesiątki, zakończył swoje życie.

Niepowodzenia polityczne Leszczyński starał się powetować na polu kulturalnym. We Francji wsławił się głównie jako mecenas sztuki i nauki. Odmienił oblicze stolicy księstwa – Nancy, budując tam nowy pałac królewski, ratusz i kościoły, a wokół swojego jego dworu skupił wielu znamienitych artystów.

W książce można znaleźć wiele portretów Leszczyńskiego w stroju polskim – jako polonusa z sumiastym wąsem i w zbroi okrytej płaszczem podbitym futrem lub też w długim żupanie z włożonym nań kontuszem. Na portretach z okresu panowania w Polsce Leszczyński występuje czasem ubrany na modłę orientalną. Całości dopełniają szabla u boku, korona królewska na stole i szyszak na skale.

Na podobiznach z późniejszego – francuskiego okresu życia bohatera książki - widzimy go zwykle w długiej peruce, w pełnej zbroi, przepasanego na biodrach szarfą, a na piersiach wstęgą orderu św. Ducha, z lewą dłonią na szpadzie, a prawą wyciągniętą przed siebie.

Rzadkością są nieformalne, wyzbyte dążenia do idealizacji, wizerunki Leszczyńskiego. Do tych wyjątków należy portret przedstawiający go na spacerze w ostatnich latach życia. "Z tej ryciny patrzy na nas stary, schorowany człowiek - brzuchaty, otyły, wspierający się na laseczce, z niezgrabnymi nogami. Widać król nie wstydził się własnej brzydoty, skoro zgodził się, żeby tę rycinę rozpowszechniać” – zaznacza Widacka.

Książkę uzupełniają portrety bohatera w kompozycjach historycznych, alegorycznych i symbolicznych, związanych głównie z pierwszą elekcją i koronacją.

PAP - Nauka w Polsce, Szymon Łucyk