Informacje - szczegóły

«  Dodaj Informację

Antropologia (18) | Archeologia (527) | Astronomia (544) | Biologia (182) | Biotechnologia (38) | Chemia (88) | Ciekawostki (1804) | Ekologia (481) | Ekonomia i Biznes (346) | Etnologia (24) | Filozofia (33) | Fizyka (107) | Fundusze, granty, stypendia (146) | Genetyka (135) | Geografia (49) | Geologia (58) | Gimnazjum (25) | Historia (766) | Historia sztuki (103) | Imprezy kulturalne (380) | Informatyka (328) | Inne (507) | Językoznawstwo i filologie (83) | Konferencje i imprezy naukowe (514) | Konkursy (383) | Kształcenie zintegrowane (11) | Liceum / Technikum (117) | Literatura (75) | Ludzie nauki (265) | Matematyka (43) | Medycyna (1483) | Miasta i regiony (43) | Muzyka (39) | News bulletin - English (671) | Paleontologia (50) | Prawo (116) | Przyroda (424) | Psychologia (252) | Religie (75) | Rozrywka (59) | Socjologia (343) | Sport (68) | Studia wyższe (193) | Szkoła podstawowa IV-VI (15) | Sztuka (13) | Świat (1225) | Targi (55) | Technika i technologie (502) | Turystyka (20) | Uczelnie wyższe (539) | Unia Europejska (82) | Współpraca naukowa (43) | Wszystkie etapy szkolne (154) | Wychowanie przedszkolne (19) | Z życia szkoły (38) | Żywienie (134)

Szanse i zagrożenia demokracji
2008-02-21 08:29:17

Najlepszym narzędziem ograniczania konfliktów miedzy ludźmi jest demokracja - przekonywał słuchaczy Akademii Europejskiej, europoseł prof. Bronisław Geremek. Wybitny historyk i polityk przedstawił tegorocznym maturzystom z różnych części Polski fundamenty ustroju demokratycznego, podkreślając wagę udziału w życiu publicznym i zabierania głosu w sprawach ważnych. "Demokracja jest najgorszym ustrojem politycznym, jaki wymyślono, ale wszystkie pozostałe są jeszcze gorsze" - mottem swojego wykładu profesor uczynił słowa Winstona Churchila.

FILARY DEMOKRACJI - WYBORY, PRAWORZĄDNOŚĆ, TRÓJPODZIAŁ WŁADZY
"Demokracja to system, w którym znaczenie i wpływ elit politycznych na życie zbiorowe jest proporcjonalne do poparcia, jakim te elity cieszą się wśród ludu. Fundamentalne cechy państwa demokratycznego to rządy prawa i zasada podziału władz. W demokracji szanowane są prawa człowieka i prawa obywatelskie - wolność słowa, swoboda przemieszczania się, nabywania i wyzbywania się własności, prawo do ochrony przed arbitralnym aresztowaniem i torturami, prawo do prywatności i wyznawania lub nie wybranej religii" - wyliczał profesor.

Jak tłumaczył, taki właśnie jest liberalny model demokracji, a każda inna "demokracja z przymiotnikiem" nie jest demokracją - bo przymiotnik z zasady przekreśla rzeczownik. Zdaniem prof. Geremka, przeciwieństwem takiego systemu jest model dyktatury prawa, proponowanej przez władze Rosji.

DZIEDZICTWO EUROPY...

Profesor przypomniał, że demokracja kształtowała się bardzo powoli, a w początkach dwudziestego wieku nie było ani jednego kraju na świecie, gdzie wszyscy obywatele mogliby decydować o tym, kto nimi rządzi i mieliby prawo ubiegania się o urząd. Kobiety uzyskały prawa wyborcze dopiero w połowie ubiegłego wieku.

Demokracja jest, zdaniem historyka, dziedzictwem europejskim. To tu system ten zakorzenił się na skalę powszechną - od miasta- państwa aż po państwa narodowe. "Wiece można odnaleźć w tradycji słowiańskiej, afrykańskiej i hinduskiej, ale demokracja wyrosła na gruncie historycznych doświadczeń Europy" - ocenił prof. Geremek.

"Nie znam lepszego opisu demokracji, niż ten, który grecki historyk Tukidydes wkłada w usta ateńskiego polityka - Peryklesa" - stwierdził historyk. Opis ów dowodzi, że w mieście-państwie Atenach podstawową cnota była wolność. Wszyscy obywatele byli przygotowani do pełnienia funkcji publicznych. W takiej demokracji obywatel nie potrzebuje instytucji pośredniczących. Potem pojawiły się demokracje masowe, które ukształtowały system przedstawicielski.

...DOŚWIADCZENIEM CAŁEJ LUDZKOŚCI

Profesor nie ma wątpliwości, że model demokratyczny zwycięża na całym świecie, niezależnie od swoich słabości. W jego opinii, tylko systemy demokratyczne pozwalają na takie uregulowanie relacji miedzy ludźmi, aby pozostało jak najmniej przestrzeni na konflikty.

Strukturą promocji demokracji jest Rada Europy. Choć Unia Europejska wytworzyła unię polityczną, to Rada pozostaje gwarantem fundamentalnych wolności. Demokracja potrzebuje ochrony przed zagrożeniami, wynikającymi z jej charakteru. Jednym z nich jest możliwość wybrania takich władz, które będą dążyły do ograniczania demokracji. "Hitler też został wybrany w wyborach demokratycznych" - przypomniał profesor. Historyk za zagrożenie dla demokracji uznaje też populistów.

Prof. Geremek zauważa, że populizm zwyciężyć może nawet w społeczeństwach otwartych, o ugruntowanej tradycji demokratycznej - na przykład obecnie takie tendencje pojawiają się w Holandii, gdzie coraz częściej deklarowany jest strach przed imigrantami i niezadowolenie z katalogu praw, którymi dysponują.

Demokracja jest tworem państwa narodowego, jednak, jak stwierdza prof. Leszek Kołakowski, nie jest ona narzędziem narodu. Nacjonalizm, który odwołuje się do połączenia etnicznego i narusza zasadę społeczeństwa obywatelskiego, to kolejne zagrożenie dla demokracji, na jakie zwrócił uwagę prof. Geremek.

Profesor poświęcił dużo uwagi kwestii wolności słowa. Pytanie: "Kto chce zabrać głos?" historyk uważa za fundament, a zarazem wyzwanie demokracji. Zwraca uwagę na to, jak nowoczesne środki komunikacji zmieniają miejsce obywatela w życiu publicznym i zastanawia się, czy dobrze byłoby, gdyby o wszystkim w kraju decydowała opinia publiczna.

Mimo wszystkich wymienionych zagrożeń i słabości, prof. Geremek jest pewien, że demokracja, jako bilans ludzkich doświadczeń, sama stanowi lekarstwo na swoje choroby.

*** Prof. Bronisław Geremek wygłosił wykład "Szanse oraz zagrożenia współczesnej demokracji" 9 lutego w Warszawie podczas inauguracji Akademii Europejskiej Dariusza Rosatiego - prestiżowego kursu przygotowującego licealistów do matury z przedmiotu wiedza o społeczeństwie.

PAP - Nauka w Polsce, Agnieszka Uczyńska

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukasz skorzystaj z poniższej wyszukiwarki.

Web www.eduskrypt.pl