eduskrypt.pl - platforma nominowana do WORLD SUMMIT AWARD 2007

Informacje - szczegóły

«  Dodaj Informację


Antropologia (74) | Archeologia (7312) | Astronomia (1498) | Biologia (345) | Biotechnologia (102) | Chemia (223) | Ciekawostki (3632) | Ekologia (643) | Ekonomia i Biznes (657) | Etnologia (58) | Filozofia (72) | Fizyka (253) | Fundusze, granty, stypendia (340) | Genetyka (325) | Geografia (125) | Geologia (118) | Gimnazjum (47) | Historia (1219) | Historia sztuki (152) | Imprezy kulturalne (525) | Informatyka (534) | Inne (614) | Językoznawstwo i filologie (128) | Konferencje i imprezy naukowe (1063) | Konkursy (923) | Kształcenie zintegrowane (37) | Kursy i szkolenia (59) | Liceum / Technikum (164) | Literatura (103) | Ludzie nauki (466) | Matematyka (151) | Medycyna (3287) | Miasta i regiony (85) | Muzyka (86) | News bulletin - English (822) | Paleontologia (144) | Prawo (145) | Projekty edukacyjne (54) | Przyroda (1158) | Psychologia (423) | Religie (112) | Rozrywka (116) | Socjologia (496) | Sport (127) | Studia wyższe (568) | Szkoła podstawowa IV-VI (36) | Sztuka (50) | Świat (1775) | Targi (103) | Technika i technologie (1314) | Turystyka (69) | Uczelnie wyższe (1800) | Unia Europejska (132) | Współpraca naukowa (135) | Wszystkie etapy szkolne (192) | Wychowanie przedszkolne (52) | Z życia szkoły (86) | Żywienie (234)

  

Wsparcie "Kryzys choroby"
2007-03-29 09:17:37

Choroba nowotworowa w każdym swoim wymiarze i na każdym etapie owocuje zaburzeniem wewnętrznej równowagi chorego i rodzi kryzys w jego psychice. Czynniki, które wyzwalają sytuację kryzysową to zarówno rozpoznanie, leczenie, badania kontrolne i remisja oraz wznowa – czyli powrót raka. Ze słowem „nowotwór” każdemu kojarzą się podobne pojęcia: ból, cierpienie i śmierć. O tym, czy i jak można wspierać człowieka w tak głębokim kryzysie, mówi prof. dr hab. Krystyna De Walden-Gałuszko z Uniwersytetu Gdańskiego - psychiatra i psycholog, od wielu lat zajmująca się medycyną paliatywną.

CZTERY FAZY KRYZYSU

Profesor wskazuje, że fundamentalnym warunkiem udzielenia skutecznej pomocy choremu na raka, jest podjęcie próby zrozumienia tego, co dzieje się w jego psychice. Dlatego objaśnia podstawowe fazy kryzysu choroby.

Jak tłumaczy, w pierwszej fazie kryzysu w umyśle chorego pojawiają się rozmaite wersje pytania: „dlaczego ja?” Zdaniem psycholog, pytanie "dlaczego" ma głęboki sens. Człowiek nie chce być "liściem na wietrze"- pragnie ustalić przyczynę sytuacji, w jakiej się znalazł. Z obserwacji prof. De Walden-Gałuszko wynika, że chory często szuka jej w swoim zachowaniu, niejednokrotnie przypisując chorobie absurdalne przyczyny, które jednak dają mu poczucie sensu i uspokajają.

Kryzys fazy leczenia związany jest z operacją, a także z chemio- i radioterapią. Obciążenie psychiczne zwiększane jest przez społeczny odbiór tych zjawisk. „Ludzie boją się chirurgii, chemii, promieniowania. Bywa, że chory rezygnuje z terapii, która wiąże się z tak silnymi emocjami negatywnymi i skłania się ku medycynie komplementarnej, traktując ją jak alternatywną” – obserwuje profesor.

Kryzys remisji, to tzw. "magiczne 5 lat" – granica, kiedy nawrót choroby staje się coraz mniej prawdopodobny. Czas oczekiwania jest szczególnie trudny do zniesienia, w języku specjalistów objawy kryzysowe związane z tym okresem nazywają się "Zespołem Miecza Damoklesa".

Według prof. De Walden-Gałuszko, okres wznowy to kryzys większy, niż sama diagnoza. Wiąże się bowiem z tym, że "budowla runęła", choć człowiekowi udało się już wrócić do równowagi.

JAK POMÓC CHORYM

Jak stwierdza psycholog, chorzy różnie radzą sobie z takimi kryzysami. Stosują, na ogół nieświadomie czynne i bierne strategie psychologiczne – wyparcie, obejście lub przewartościowanie.

„Bodziec, który ułatwi choremu przejście przez najtrudniejsze próby może przyjść z zewnątrz” – przekonuje profesor. Jednak, zdaniem ekspertki, wsparcie nie powinno polegać na osłanianiu człowieka przed stresem, ale na podtrzymywaniu go w trudnej sytuacji.

„Niektórzy sądzą, że nie należy zdradzać choremu, że umiera. Ocena takiej postawy nie jest prosta nawet dla specjalisty” – zastrzega profesor. Zaznacza, że nie w każdej sytuacji mówienie całej prawdy jest najlepszym rozwiązaniem.

Czym zatem jest wsparcie? Zdaniem prof. De Walden-Gałuszko, wsparcie zewnętrzne to m.in. życzliwa obecność, empatia (wyobrażenie sobie, jak chory się czuje) i umiejętność słuchania. Zgodnie z jej radą, na dynamikę zdradzanych nam uczuć powinniśmy reagować elastycznie. Kiedy dajemy choremu możliwość odreagowania, robimy więcej, niż uspokajając go. Równie potrzebną formą wsparcia jest propozycja dobrego zagospodarowania czasu.

Profesor wprowadza również pojęcie „wsparcia wewnętrznego”. Oznacza ono wzmocnienie tych zasobów, które tkwią w chorującym człowieku – jego wewnętrznej siły. Takie wsparcie to pomoc w poszukiwaniu sensu doświadczeń, w szukaniu celu poprzez stawianie sobie wciąż nowych zadań, to również współudział w przebudowywaniu systemu wartości i próbie odnalezienia na nowo "lokalizacji szczęścia".

POMOC MA WIELE WYMIARÓW

Jeżeli zależy nam na tym, aby człowiek chory odnalazł szczęście i sens życia pełnego cierpień i wypełnionego niepewnością, powinniśmy wspierać go w sferze somatycznej (styl życia, wysiłek fizyczny, relaks), psychicznej (wzmacnianie relacji z innymi ludźmi i ze sobą samym) oraz duchowej.

Jak wylicza prof. De Walden-Gałuszko, podstawowego wsparcia udzielają chorym bliscy. Profesjonalnie pomagają im psychoonkolodzy. Ludzie chorzy na raka cenią sobie również specjalne wsparcie organizacji pacjentów – tam spotykają się z większym zrozumieniem i mogą zdobyć nowe wzorce, obserwując osoby w podobnej sytuacji, które jakoś sobie radzą.

„Aby lepiej wspierać, należy dopasować rodzaj pomocy do potrzeb chorego” – przekonuje psycholog. W jej opinii, nie wolno narzucać komuś takich form spędzania czasu, które mu nie odpowiadają, a czasem wręcz żenują. „Niektórzy potrzebują sterowania, ale łatwo jest przekroczyć granicę między łagodną perswazją a przymuszaniem. Należy tego unikać” – twierdzi naukowiec-praktyk.

Według prof. De Walden-Gałuszko, w psychoterapii chorych na nowotwór nie może zabraknąć farmakoterapii, która łagodzi zmiany nastrojów i pomaga walczyć z depresją. Celem takiej rehabilitacji jest odzyskanie sprawności. Dzięki niej, chory jest motywowany do podjęcia aktywności, poprawia swoja samoocenę, troszczy się o dobre stosunki z otoczeniem i kształtuje właściwą postawę wobec życia.

KOMU ŁATWIEJ WALCZYĆ Z KRYZYSEM NOWOTWORU

„Wsparcie, jakiego udziela się osobie chorej, należy dostosować do wielu czynników, m.in. do sytuacji życiowej, zawodowej, finansowej, a także do tzw. stylu więzi rodzinnych” – podkreśla profesor. Jak wyjaśnia, jeżeli od najmłodszych lat rodzina jest dla człowieka podporą, rodzice służą radą i pociechą, wyrasta on na osobę otwartą, której stosunkowo łatwiej pomóc. Jeżeli rodzina unika bliskiego kontaktu, wówczas człowiek jest przekonany, że ze wszystkim musi sobie radzić sam i trudno do niego dotrzeć. Najgorzej jest wtedy, kiedy najbliżsi są niekonsekwentni – wówczas zależne od nich osoby tworzą więzi oparte na lęku i braku zaufania.

Profesor jest przekonana, że w każdej sytuacji, także w chorobie, pomaga nam poczucie humoru, które warto w sobie pielęgnować.



PAP – Nauka w Polsce, Agnieszka Uczyńska

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukasz skorzystaj z poniższej wyszukiwarki.

  Google
 
 
Web www.eduskrypt.pl



Koszyk jest pusty
Zaloguj się:

adres e-mail:

hasło:
   
« Zarejestruj się
Wpisz pobrany
kod dostępu:
 
Polecamy:
















    
UWAGA! Ten serwis używa plików cookies i podobnych technologii, proszę zapoznać się z polityką prywatności platformy edukacyjnej eduskrypt.pl
ZAMKNIJ