eduskrypt.pl - platforma nominowana do WORLD SUMMIT AWARD 2007

Informacje - szczegóły

«  Dodaj Informację


Antropologia (74) | Archeologia (8888) | Astronomia (1510) | Biologia (362) | Biotechnologia (126) | Chemia (247) | Ciekawostki (3645) | Ekologia (666) | Ekonomia i Biznes (684) | Etnologia (72) | Filozofia (92) | Fizyka (270) | Fundusze, granty, stypendia (354) | Genetyka (338) | Geografia (148) | Geologia (133) | Gimnazjum (61) | Historia (1237) | Historia sztuki (167) | Imprezy kulturalne (541) | Informatyka (552) | Inne (634) | Językoznawstwo i filologie (142) | Konferencje i imprezy naukowe (1079) | Konkursy (939) | Kształcenie zintegrowane (53) | Kursy i szkolenia (78) | Liceum / Technikum (184) | Literatura (115) | Ludzie nauki (489) | Matematyka (162) | Medycyna (3302) | Miasta i regiony (104) | Muzyka (111) | News bulletin - English (838) | Paleontologia (164) | Prawo (164) | Projekty edukacyjne (74) | Przyroda (1172) | Psychologia (439) | Religie (128) | Rozrywka (133) | Socjologia (510) | Sport (143) | Studia wyższe (579) | Szkoła podstawowa IV-VI (50) | Sztuka (69) | Świat (1786) | Targi (115) | Technika i technologie (1329) | Turystyka (86) | Uczelnie wyższe (1811) | Unia Europejska (153) | Współpraca naukowa (148) | Wszystkie etapy szkolne (204) | Wychowanie przedszkolne (73) | Z życia szkoły (103) | Żywienie (234)

  

Wystawa - 150 lat cementu w Opolu
2007-11-05 15:32:16

Jednym z najważniejszych odkryć w historii budownictwa było wynalezienie w latach dwudziestych XIX wieku przez Anglika Josepha Aspdina cementu portlandzkiego. Jednym z najważniejszych tego następstw był rozwój przemysłu cementowego.

Pierwszą cementownię na ziemiach polskich, a zarazem piątą w Europie zbudował 150 lat temu Jan Ciechanowski w Grodźcu koło Będzina. Dokładnie też w tym samym czasie powstała pierwsza cementownia na terenie Opola, która przyniosła miastu rozgłos i sławę.
9 listopada zostanie otwarta pod Filharmonią Opolską wystawa dokumentująca zarówno to wydarzenie jak i jego skutki. Ekspozycja została przygotowana przez Teresę Kudybę i Mariusza Przygodę we współpracy z Towarzystwem Społeczno-Kulturalnym Niemców na Śląsku Opolskim. Pokazana zostanie w ramach IV Dni Kultury Niemieckiej na Śląsku Opolskim i czynna będzie przez dwa tygodnie.

Jak można wyczytać z zawartych na wystawie materiałów - pierwsza opolska wytwórnia cementu portlandzkiego, znana jako Portland Zementwerke, została zbudowana w rejonie dzisiejszej ulicy Struga. Budowę fabryki sfinansowali głównie przemysłowcy z Hamburga. Friedrich Wilhelm Grundmann, przedsiębiorca z Katowic, wyłożył 14 tysięcy ze 100 tysięcy talarów, jakie stanowiły pierwotnie kapitał zakładowy Portland Zementwerke w Opolu. Później wykupił udziały wspólników i został właścicielem całego przedsiębiorstwa.

Grundmann przeszedł do historii jako jeden z najwybitniejszych pionierów industrializacji i urbanizacji na Górnym Śląsku. Jemu zawdzięcza się przekształcenie wsi Katowice w dynamicznie rozwijające się miasto przemysłowe. Już w pierwszym roku działalności najstarsza opolska cementownia wyprodukowała 900 ton cementu portlandzkiego. Zbudowana w tym samym czasie cementowania w Grodźcu koło Będzina wyprodukowała wówczas tylko 470 ton cementu.

W 1867 r. opolski przemysł cementowy zyskał sławę międzynarodową, dzięki odbywającej się wówczas w Paryżu Wystawie Powszechnej Wszystkich Narodów. Na tę niezwykle prestiżową wystawę cementownia Grundmanna wysłała odlaną w betonie z cementu własnej produkcji wierną kopię marmurowego popiersia bogini Junony z Villi Ludovici w Rzymie. Rzeźba została nagrodzona jako dzieło świadczące o wysokiej jakości opolskiego cementu. Wyróżnione w ten sposób popiersie Junony zostało później podarowane Opolu i stało się ozdobą Parku Zamkowego na Pasiece.

Sukcesy cementowni Grundmanna stały się źródłem inspiracji dla innych przedsiębiorców górnośląskich. W 1865 r. żydowski przedsiębiorca Heymann Prinsheim, ówczesny właściciel browaru miejskiego, zbudował drugą cementownię na terenie Opola, usytuowaną w rejonie dzisiejszej wytwórni odżywek dla dzieci "Ovita Nutricia" przy ul. Marka z Jemielnicy. W 1871 r. powstała cementownia w Groszowicach, a w następnym roku - cementownia w pobliżu Zakrzowa (poprzedniczka dzisiejszej Odry).

Kolejną cementownią na terenie Opola była cementownia Giesel w rejonie kolejowego dworca towarowego. W pierwszych latach XX w. powstały w rejonie Opola następne cementownie: Bolko w Nowej Wsi Królewskiej oraz Silesia i Stadt Oppeln (późniejsza cementownia Piast).

Do roku 1908 powstało na Górnym Śląsku ogółem dziesięć cementowni, z czego osiem zlokalizowano w Opolu lub jego najbliższych okolicach. W 1893 r. utworzono syndykat handlowy śląskich fabryk cementu portlandzkiego z siedzibą w Opolu. W latach 1908-1910 toczyła się ostra walka konkurencyjna pomiędzy tym syndykatem a trzema niezrzeszonymi w nim cementowniami (Silesia, Stadt Oppeln i cementownia we Wróblinie koło Opola), które ostatecznie również do niego przystąpiły.

Produkcja cementu portlandzkiego stała się jedną z najważniejszych przesłanek gospodarczego i urbanistycznego rozwoju Opola. Rozwój przemysłu, a zwłaszcza przemysłu cementowego, zdynamizował demograficznie miasto - w okresie od początku lat sześćdziesiątych XIX w. do końca stulecia liczba mieszkańców Opola zwiększyła się trzykrotnie. W porównaniu z początkiem XIX w., gdy Opole liczyło około trzech tysięcy mieszkańców, zaludnienie miasta zwiększyło się aż dziesięciokrotnie.

W 1913 r. same tylko cementownie opolskie zatrudniały 2333 pracowników. W opolskich cementowniach stosowano unikatowe rozwiązania techniczne, jak np. piec rusztowy do wypalania cementu, uruchomiony w 1914 r. w cementowni Stadt Oppeln, prototypowe dzieło firmy Lurgi. Miejscowy przemysł cementowy dysponował także własnym źródłem energii elektrycznej, którym była elektrownia w Groszowicach, zlikwidowana dopiero w 1968 r.

Obecnie na terenie Opola pracuje jedynie cementownia Odra, najstarsza spośród czynnych cementowni w Polsce, zakupiona w 1993 r. przez niemiecką spółkę Miebach Projektgesellschaft mbH z Dortmundu.

PAP-Nauka w Polsce

Jeżeli nie znalazłeś tego czego szukasz skorzystaj z poniższej wyszukiwarki.

  Google
 
 
Web www.eduskrypt.pl



Koszyk jest pusty
Zaloguj się:

adres e-mail:

hasło:
   
« Zarejestruj się
Wpisz pobrany
kod dostępu:
 
Polecamy:
















    
UWAGA! Ten serwis używa plików cookies i podobnych technologii, proszę zapoznać się z polityką prywatności platformy edukacyjnej eduskrypt.pl
ZAMKNIJ